B?y?k bir T?rk beyi ?eyh ?amil

[.: кιηgѕιzє :.]

[spoiler]HAYATI
 yard?mlar kesilince, ?eyh ?amil ?lkesinin g?c?n?n t?keni?ini g?rd?. 1859'un 6 Eyl?l'?nde 70 bin ki?ilik Rus ordusu
?mam ?amil, (1797 - ?ubat 1871), Kuzey Kafkasya halklar?n?n, Avar k?kenli politik ve dini ?nderi. Kafkas Sava??'nda Anti-Rus direni?in lideri ve Da??stan'la ?e?enya'n?n 3. imam? (1834-1859). ?eyh ?amil olarak da an?l?r.

Kendisini Kafkasya'n?n ?zg?rl???ne adam?? olan Avar liderin do?du?u Da??stan'da, Kafkasya'da ve t?m ?slam ?lkelerinde hala b?y?k bir ??hreti vard?r. Yirmi be? y?l s?rd?rd??? sava? ile onu izleyenlerin benimsedi?i ideoloji M?ridizm bug?n de Kafkas halklar?n? derinden etkilemektedir.

Gen? ya?larda Da??stan'?n ?nemli bir dini lideri olan ?eyh Cemalettin Gazi Kumuki'den ders alm??t?r. Nak?ibendi tarikat?nda ald??? bu e?itim onda Rus aleyhtarl??? ve ?slam birlik?i d???ncelerin geli?mesine yard?mc? olmu?tur. Rus ?arl???na kar?? Da??stan'da ba?latt??? sava??n? ?e?enistan'da s?rd?rd?. Hatta bir d?nem sava? Kuzeybat? Kafkasya'da ?erkesya's?n?n tamam?n? da i?ine ald?.

D?nemin s?per g??lerinden Ruslar?n engellemesiyle dost ?lkelerden gelenna, yan?nda birka? y?z ki?i kal?ncaya kadar direndikten sonra, sava?? s?rd?rmesinin intihardan farks?z oldu?unu anlayan Da??stanl? ?nder, ?arl?k yetkilileriyle g?r??meler yaparak, onurlu bir silah b?rakma yolunu se?ti.

Rus ?ar? II. Aleksandr, ?eyh ?amil'i, saray?n kap?s?nda son derece nazik kar??lad? ve k?l?c?n? almayarak kendisine olan hayranl???n? dile getirdi. ?eyh ?amil, bir ay kadar sarayda misafir edildikten sonra, sayg?n tutsak olarak esaret y?llar?n? ge?irece?i Kalugaya g?nderildi.

S?rg?ne gitti?i ?e?itli Rus kentlerinde belli belirsiz ortamda fakat b?y?k bir bir sempati toplayarak g?nlerini ge?irdi.

Rus ?ar? ile ya?am?? olu?u ?u diyalog me?hurdur :
"Birg?n Rus ?ar? esaret alt?ndayken ?eyh ?amil'i yemek yemek i?in kar??s?na al?r ?eyh ?amil'in i?tahl? bir ?ekilde yemek yedi?ini g?r?nce yan?ndakilere: "Korkar?m bu adam bizide birazdan yer" diye s?ylenir. ?eyh ?amil bunu duyunca : "Korkmay?n dinimizde domuz eti yemek haramd?r" cevab?n? verir.

?eyh ?amil davas?na son derece sad?k bir insand?r bu u?urda ?ok sevdi?i annesi ile aras?nda ge?en olay tarihe ge?mi?tir bu olay ?udur :
Sava? d?nemlerinde halktan baz?lar? "art?k teslim olal?m anla?ma yapal?m" diye hay?flanmaya ba?lam??t?r, bunun ?zerine ?eyh ?amil teslim olmaktan bahsedene k?rba? cezas? vermeyi uygun g?rm??t?r tabii bu durumda ?ekinen halk ?areyi ?eyh ?amil'in annesine gitmekte bulmu?tur ve annesini ikna edip ?ok sevdi?i annesini k?ramayaca??n? da d???nerekten konuyu bu vesile ile annesinin a?mas?n? sa?lam??lard?r annesi ?eyh ?amile teslim olma teklifini sununca ?eyh ?amil koymu? oldu?u kanundan ?d?n vermemi? ayn? cezay? annesine uygulam?? sonra annesi cezas?n? ?ektikten sonra onu ?ok ?zg?n bir ?ekilde s?rt?nda ta??m??t?r ve b?ylece davas?n?n ciddiyetini g?renler bir daha teslim olmak bar?? gibi kelimeleri kullanmam??lard?r.

S?rg?nde on y?l kadar ge?irdikten sonra ?ar, ?eyh ?amil'in hacca gitmesine izin verdi. Ancak bir tedbir olarak o?lu Muhammed ?efi'yi al?koydu ve hacc? ifa ettikten sonra Rusyaya d?nmesini ?art ko?tu. ?amil, 1870 y?l?nda Rusyadan ayr?larak ?nce ?stanbula u?rar. Sultan Abd?laziz taraf?ndan kar??lanarak sarayda a??rlan?r. ?amilin ?stanbula u?rad??? haberi duyuldu?unda, halk bu efsane kahraman? g?rebilmek i?in saray kap?lar?na ak?n etmi?tir.

?eyh ?amil, 1871 y?l?nda Hac ziyareti i?in bulundu?u Arabistan'da vefat etmi? ve Medine'de|Muhammed]sav'in e?i Ay?e'nin de defnedildi?i mezarl?kta defnedilmi?tir.

Lak k?kenli m?ridi Muhammet Emin; ba?lang??ta Ruslar'a kar?? ?nemli ba?ar?lar kazand?ysa da, 1859 y?l?nda ?amil'in silah b?rakmas?na ra?men ?erkesya'da m?cadeleyi s?rd?rme karar?n? almas?yla, tart??mal? bir liderlik y?r?tt?.

(Kaynak: Vikipedia)[/spoiler]