T?rklerin ?lk Yurdu ve ?lk T?rk Devletleri (Resimlerle)

T?rklerin ilk yurdu

T?rklerin ilk ve anayurdu Orta Asya’d?r.Orta Asya’n?n s?n?rlar? ??yledir :

Do?uda Kingan ( Kad?rgan ) Da?lar? ,
G?neyde Hindiku? , Karanl?k da?lar?
Bat?da Hazar G?l? ,
Kuzeyde Sibirya ovalar? ile ?evrili toprak par?as?d?r.

T?rklerin burada ya?ay??lar?

T?rklerin Orta Asya‘daki ya?ay??lar?n?n , bulunduklar? yerin iklimi, bitki ?rt?s? ve yery?z? ?ekilleri belirlemi?ti . Bu nedenle T?rkler , ana yurtta , tar?m ticaret ve daha ?ok hayvanc?l?kla ge?inirlerdi .

T?rklerin Yerle?tikleri B?lgeler

Orta Asya ‘da ya?ayan T?rkler ?e?itli nedenlerle ana yurtlar?ndan g?? ettiler . Tarihte buna B?y?k G??ler diyoruz .

G??lerin en b?y?k nedeni ekonomik nedenlerdir . Yurtlar?nda iklim de?i?ikli?i sonucu olu?an kurakl?k , topraklar? verimsizle?tirdi . Ortaya ??kan ge?im s?k?nt?s? ve artan n?fusa topraklar?n yetmemesi g??e neden olmu?tur .

G??lerin nedenlerini ;

?klim ko?ullar? ve ekonmik g??l?kler ile ,

T?rk boylar? aras?ndaki m?cadeleler ve d?? bask?lar ?eklinde ?zetleyebiliriz .

At?n evcille?tirilmi? olmas? , araba ve tekerle?in bilinmesi g??leri kolayla?t?rm??t?r . G?? eden T?rklerin bir k?sm? Mavera?nnehir'e ( Seyhun – Ceyhun aras? ) bir k?sm? Ural da?lar? ile Volga ( ?til ) ?rma?? boylar?na gittiler . Di?er bir k?sm? ise Altay da?lar? taraflar?na , ba?kalar?da ?in’de Kansu b?lgesine , G?neye gidenler ise Hindistan’a yerle?tiler .

G??ler uygarl?klar?n yay?lmas?na yeni k?lt?rlerin do?mas?na neden oldu . G?? etmeyen T?rk boylar? yurtta kald?lar , burada devletler kurdular . T?rklerin b?y?k g??lerden sonra kurduklar? ilk T?rk devleti Asya Hun ( B?y?k Hun ) Devleti‘dir.

B?y?k Hun Devleti ( Asya Hun Devleti )

Tarih bilgilerimize g?re Orta Asya’da kurulan ilk T?rk devleti B?y?k Hun Devleti’dir . Hunlar’?n bilinen ilk h?k?mdar? Teoman’d?r . Hunlar ?t?ken’i merkez yapt?lar , ?zellikle ?inlilerle m?cadele etmi?lerdir . T?rklerin sald?r?lar? kar??s?nda ?in'liler g?n?m?ze kadar kalan ?nl? ?in Seddi‘ni yapm??lard?r .

?in Seddi ‘nin 2200 km uzunlu?unda olmas? bize T?rk sald?r?lar?n?n ?ok fazla oldu?unu ve ?inlileri ?ok rahats?z etti?ini g?stermektedir.

Teoman’dan sonra yerine b?y?k o?lu Mete ge?ti ( M.?. 209 ) . Mete Han g??l? bir ordu kurup , Asya‘daki b?t?n T?rk boylar?n? Hun y?netimi alt?nda toplad? ve ?inlilerle sava?t? . Mete Han’?n ?l?m?nden sonra Hunlar bir s?re daha Asya’daki g??lerini korudular . T?rk beyleri ile evlenen ?in Prensleri beyleri birbirine d???rd?ler . ?inliler T?rkleri sava? yoluyla yenemeyeceklerini anlam??lard? . Bu nedenle “B?l ve Y?net “ uygulamas?yla Hun Devleti’ni y?kmay? ba?ard?lar. Par?alanan Hun Devleti ?nce Kuzey ve G?ney Hunlar olarak M.S. 48 y?l?nda ikiye ayr?ld? . ?inliler bundan sonra ?nce Kuzey HunDevleti’nin daha sonra da G?ney Hun Devleti’nin varl???na son verdiler (M.S. 3. Y?zy?l)

Kavimler G???

Asya Hun Devleti’nin y?k?lmas?ndan sonra Hunlar da??ld? . Hunlar’?n bir b?l?m? Balka? g?l? ile Aral g?l? aras?ndaki topraklarda ya?amaya devam etti. Bir s?re sonra buradaki Hunlar di?er T?rk boylar?n?n da onlara kat?lmas?yla yeniden g??lendi . Balamir zaman?nda T?rkler Hazar G?l?n?n Kuzeyinden bat?ya do?ru ilerlemeye ba?lad?lar . Avrupa’da b?t?n kavimler birbirine bask? yaparak yer de?i?tirdiler . Avrupa’n?n siyasi haritas?n?n de?i?mesine neden olan ve toplumlar? etkileyen bu olaya tarihte Kavimler G??? denir ( 375 ). Kavimler g??? sonunda :

Roma ?mparatorlu?u Bat? ve do?u Roma olmak ?zere ikye ayr?ld?

Daha sonra Bat? Roma y?k?ld?

?ok ?nemli de?i?ikliklerin olmas?na sebep olan kavimler g??? (375 ) ile ?lk ?a? sona erdi

Bu g??lerin sonunda Tuna nehri boylar?na kadar gelen Hunlar burada Avrupa Hun Devleti’ ni ( Bat? Hun Devleti ) kurdular .

Avrupa Hun Devleti

Avrupa Hun Devleti , Ural da?lar?ndan Tuna nehrine kadar uzanan Orta ve Do?u Avrupa topraklar?nda kuruldu . Devletin en ?nl? h?k?mdar? Atilla ‘d?r . Atilla ?nce Do?u Roma ?mparatorlu?u ?zerine seferler yapt? daha sonra Bat? Roma ?mparatorlu?u ?zerine de seferler yapt? . Devlet bir s?re sonra y?k?ld? .

G?kt?rk Devleti

G?kt?rk Devleti , T?rk tarihinde ulus ad?m?z olan T?rk ad? ile kurulan ilk devlettir . 552 y?l?nda kurulan ve ba??ms?z olan bu devletin kurucusu ve ilk h?k?mdar? Bumin Ka?an'd?r .Devletin merkezi ?t?ken’dir . Bumin Ka?an Orta Asya’daki b?t?n T?rk boylar?n? egemenli?i alt?nda toplad? . Karde?i ?stemi‘yi Bat? ?lkelerine "yabgu" olarak atad? .

Bumin ka?an ?l?nce yerine o?lu Murat Ka?an H?k?mdar oldu . Murat ka?an, devleti ?stemi Yabgu ile birlikte y?netti . Bu d?nemde ?pek Yolu , T?rklerin denetimine girdi . T?rkler, ?in’e ?st?nl?klerinin kabul ettirdiler . Devlet 582 y?l?nda ?nce Do?u G?kt?rk Devleti ve Bat? G?kt?rk Devleti olmak ?zere ikiye ayr?ld? . Ayr?l??tan bir s?re ?nce Do?u G?kt?rk Devleti 630 y?l?nda ?in egemenli?ine girdi . Daha sonra 658 y?l?nda Bat? G?kt?rk Devleti de ?in
egemenli?ine girdi .

Kutluk Devleti ( 2. G?kt?rk Devleti )

?in egemenli?inde ya?amak istemeyen T?rkler her f?rsatta isyan ettiler . Ba??ms?zl??a al??k?n olan T?rkler sonunda Kutluk ad?ndaki bir kahraman y?netiminde ba??ms?zl?klar?n? kazand?lar ( 682 ) . Kutluk ka?an , ?t?ken’e sahip olarak 2. G?kt?rk Devletini kurdu. Bu devlete kurucusundan dolay? Kutluk Devleti de denir .

Kutluk ka?an ?inlilere kar?? ba?ar?lar kazanarak devletin topraklar?n? geni?letti. Onun en ?nemli yard?mc?s? de?erli devlet adam? vezir Tonyukuk idi . Kutluk Ka?an Devletinin en parlak d?nemi Bilge Ka?an zaman?d?r . Bilge Ka?an , devlet ba?kan? karde?i K?ltigin ise ordu komutan? idi . Ya?l? ve tecr?beli Tonyukuk da vezir g?revi ile Bilge Ka?an’n?n yan?nda yer ald?lar , G?kt?rk devletine en parlak d?nemini ya?att?lar. ?nce Tonyukuk sonra K?ltigin‘nin ?l?m? ?zerine yaln?z kald? Bilge Ka?an‘?n da ?l?m? ?zerine devlet zay?flad? ( 734 ) Uygur Basmil ve Karluklar ayakland?lar , Kutluk Devleti’ni y?kt?lar ( 744 )

Uygur T?rkleri

Uygurlar ?nceleri Hunlar?n , daha sonra da s?ra ile Avarlar?n , G?kt?rklerin egemenli?inde ya?ad?lar. Daha sonra Karluklar ve Basmiller ile birle?ip 2. G?kt?rk Devletine son verdiler . Kutluk Bilge K?l , Karabalgasun merkez olmak ?zere Uygur Devletini kurdular ( 744 ) . Uygur egemenli?i Y?zy?l kadar s?rd? . Uygur‘lar ?nceleri K?rg?zlar?n sald?r?lar?na u?rad?lar , ?lkede i? kar???kl?klar ??kt? 13. yy ba?lar?nda Mo?ollar?n egemenli?i alt?na girdiler. Bundan sonra siyasi varl?klar? sona erdi .

	Hoşgeldiniz, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun.	23 Mayıs 2012, 10:32:45
		Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz